حسین گل گلاب و خاطره ای مرز پرگهر
در شهریور ۱۳۲۳ در جریان شلوغی ها و  جنگ جهانی دوم زمانی که نیروهای متفقین تهران را اشغال کرده بودند، حسین گل گلاب(تصنیف سرای معروف)، از یکی از خیابان های تهران در حال گذشتن بود.
ناگهان میبیند که بین یک سرباز انگلیسی و یک افسر ایرانی بگو مگو رخ داده و سرباز انگلیسی ناگهارن کشیده محکمی در گوش افسر ایرانی میزند.
گل گلاب از دیدنِ این صحنه به اندوهگین شد وسریع به  استودیوی روح الله خالقی (موسیقی دان) میرود و شروع به گریه میکند.
غلامحسین بنان که آنجا بوده میپرسد ماجرا چیست و او جریان را تعریف میکند و میگوید:
کار ما به اینجا رسیده که سرباز اجنبی توی گوش نظامی ایرانی بزند. سپس کاغذ و قلم را بر میدارد و با همان حال زار میسراید:
ای ایران ای مرز پرگهر
ای خاکت سرچشمه ی هنر
دور از تو اندیشه بدان
پاینده مانی و جاودان
ای دشمن! ار تو سنگ خاره ای من آهنم
جان من فدای خاک پاک میهنم…
همانجا استاد خالقی موسیقی و آهنگ این سرود را در آواز دشتی که یکی از اواز های ناب ایرانی است خلق میکند و بنان نیز آن را میخواند و ظرف یک هفته تصنیف “ای ایران” در یک ارکستر بزرگ اجرا میشود.
 
در بهمن ماه سال ۱۳۳۲ در نشست بین المللی کارشناسان سرودهای ملی در وین پایتخت اتریش، در چهارمین روز این نشست پس از تبادل نظر بسیار در بیانیه ای سرود ای ایران را از نظر محتوا و آهنگ، میهنی ترین و مهیج ترین سرود این نشست اعلام شد.
 

اختصاصی: تهیه شده توسط واحد تولید محتوا در شرکت چرخ گردون